Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956

Atlas polskiego podziemia niepodległościowego ukazuje zjawisko zorganizowanego oporu na ziemiach powojennej Polski oraz wschodnich terenach II Rzeczpospolitej (...). Czytelnik Atlasu otrzymuje informacje o działalności zarówno wielkich, ogólnopolskich organizacji (...), jak i organizacji regionalnych (...) czy kilkuosobowych grup lokalnych, wreszcie dowiaduje się o fenomenie konspiracyjnych organizacji młodzieżowych.

(...)

Dzięki niezwykle bogatej ikonografii wydawnictwo to jest w równym stopniu atlasem, przewodnikiem po podziemiu i albumem zawierającym unikatowe, w dużej części pierwszy raz prezentowane fotografie i kopie dokumentów.

Atlas ma szanse stać się ważnym wydarzeniem naukowym i edukacyjnym. Jest bowiem pod wieloma względami opracowaniem pionierskim, opartym na rozległych kwerendach, ukazującym w przejrzysty i graficznie atrakcyjny sposób zjawisko partyzantki i konspiracji lat 1944-1956.

ze wstępu Janusza Kurtyki
Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej



Wydany w 2007 roku Atlas jest efektem kilku lat pracy. Jego koncepcja powstała w Oddziałowym Biurze Edukacji Publicznej IPN w Lubline, w pracach uczestniczyli historycy z całej Polski, a założenia kartograficznej części projektu opracowano przy udziale pracowników Zakładu Kartografii UMCS.

Ramy czasowe prezentowanych zagadnień wyznaczają takie wydarzenia, jak początek radzieckiej ofensywy (styczeń 1944 r.) i "wyjście z lasu" ukrywających się do tej pory żołnierzy podziemia, poprzedzone październikowymi przemianami w kraju (grudzień 1956 r.).

Atlas jest opracowaniem jednotomowym (ponad 650 stron) składającym się z trzech części - wstępnej, zasadniczej oraz aneksów. Zasadniczą, kartograficzno-dokumentacyjną część stanowią plansze z mapami oraz informacje tekstowe i ikonografia.

Atlas został wybrany najlepszą książką historyczną w kategorii książek naukowych w konkursie "Książka historyczna roku" (wybór jurorów oraz czytelników) organizowanym przez IPN, Telewizję Polską i Polskie Radio.


Opracowanie redakcyjne i kartograficzne Atlasu jest dziełem pracowników i doktorantów Zakładu Kartografii Uniwerystetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie pod kierunkiem prof. dr. hab. Mieczysława Sirki.

W Atlasie znajduje się prawie 400 map, które zostały opracowane na podstawie pierworysów dostarczonych przez autorów-historyków. Opracowania wykonane są w podziale regionalnym (głównie wojewódzkim), a podstawowymi skalami są 1:1 000 000 i 1:2 000 000.

Redakcja niemal 90 map została wykonana przeze mnie - są to wszystkie mapy struktur terytorialnych, z wyjątkiem struktur na terenach wschodnich II RP (ziemie włączone do ZSRR).



Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956
Zespół redakcyjny: Rafał Wnuk, Sławomir Poleszak, Agnieszka Jaczyńska, Magdalena Śladecka
Redakcja kartograficzna: Krzysztof Kałamucki
Instytu Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Warszawa-Lublin 2007